राष्ट्रिय सन्देश संबाददाता, १० घण्टा पहिले
२०८३ बैशाख ३०, काठमाडौं । प्रतिनिधि सभाको पछिल्लो बैठकमा नेकपा एमालेका संसदीय दलका नेता रामबहादुर थापा ‘बादल’ले प्रयोग गरेका केही शब्दहरू संसदीय मर्यादा विपरीत रहेको ठहर गर्दै रेकर्डबाट हटाउन निर्देशन दिइएको छ । सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले ती शब्दहरू संसद्को आधिकारिक अभिलेख (रेकर्ड) बाट हटाउन संसद् सचिवालयलाई रुलिङ गरेका हुन् ।
सदनमा जारी छलफलका क्रममा नेता थापाले प्रयोग गरेका केही पदावलीहरू अपमानजनक र असंसदीय भएको भन्दै सत्तापक्षका सांसदहरूले तत्कालै नियमापत्ति जनाएका थिए । त्यसपछि सभामुख अर्यालले प्रतिनिधि सभा नियमावली २०७९ को नियम २१ को खण्ड ‘घ’ को अध्ययन गरी ती शब्दहरू नियमावली विपरीत रहेको घोषणा गरे ।
सभामुखले भने, “माननीय सदस्यले प्रयोग गर्नुभएका केही शब्दहरू संसद्को गरिमा र नियमावलीको प्रावधान अनुकूल नदेखिएकाले ती अंशहरू रेकर्डबाट हटाउन म सचिवालयलाई निर्देशन दिन्छु ।”
प्रतिनिधि सभा नियमावलीको नियम २१ मा छलफलमा भाग लिने सदस्यहरूले पालना गर्नुपर्ने कडा आचारसंहिताको व्यवस्था गरिएको छ । छलफलका क्रममा कुनै पनि सदस्यले अशिष्ट, अश्लील, अपमानजनक वा आपत्तिजनक शब्दहरू प्रयोग गर्न पाउने छैनन् । सार्वजनिक शिष्टाचार वा नैतिकताको प्रतिकूल हुने गरी बोल्न पूर्णतः निषेध गरिएको छ । कुनै पनि व्यक्ति, जाति, धर्म, भाषा वा लिङ्गलाई होच्याउने वा अरू कुनै किसिमले नकारात्मक असर पर्ने गरी बोल्न पाइँदैन ।
‘पद अनुकूल आचरण गरेको छैन’ भन्ने विशिष्ट प्रस्तावमा बाहेक सभामुखको आचरणको आलोचना गर्न नहुने र सभामुखले बोल्न इशारा गरेपछि मात्र आफ्नो भनाइ राख्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
संविधानको धारा १०५ अनुसार अदालतमा विचाराधीन रहेका मुद्दाहरूका विषयमा सदनमा बहस गर्न पाइँदैन ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, पछिल्लो समय सदनमा आवेगमा आएर व्यक्तिगत लाञ्छना लगाउने र अमर्यादित शब्द बोल्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको छ। नेता बादलको हकमा भएको यो रुलिङले सांसदहरूलाई आफ्नो भनाइ राख्दा संसद्को गरिमा र नियमावलीको सीमाभित्र रहन सचेत गराएको छ ।
सभामुखको यो रुलिङपछि अब संसद्को आधिकारिक भिडियो र लिखित दस्ताबेजहरूबाट ती विवादित शब्दहरू मेटाइनेछन्, जसले गर्दा भविष्यमा ती शब्दहरू संसद्को इतिहासको हिस्सा रहने छैनन् ।