बुधबार, ६ श्रावण, २०८३
बुधबार, ६ श्रावण, २०८३
राष्ट्रिय सन्देश संबाददाता, ९ घण्टा पहिले
२०८३ साउन ०६, काठमाडौँ । नेपाली प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका अग्रणी नेता, देशका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री तथा प्रख्यात साहित्यकार विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको ४४औं स्मृति दिवस आज देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ ।
नेपाली कांग्रेस, बीपी चिन्तनसँग आबद्ध संघसंस्था तथा नागरिक समाजले उनको राजनीतिक, वैचारिक र साहित्यिक योगदानको स्मरण गर्दै विचार गोष्ठी, श्रद्धाञ्जलि सभा तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् ।
नेपालमा लोकतन्त्र स्थापनाको संघर्ष, राष्ट्रिय मेलमिलापको अवधारणा, लोकतान्त्रिक समाजवादको दर्शन र नागरिक स्वतन्त्रताका लागि जीवनभर अडिग रहनुभएका बीपी नेपाली राजनीतिक इतिहासका सर्वाधिक प्रभावशाली व्यक्तित्वमध्ये एक मानिन्छन् ।
वि.सं. १९७१ भदौ २४ गते भारतको वाराणसीमा जन्मिएका बीपीले बाल्यकालदेखि नै राजनीतिक चेतना प्राप्त गरेका थिए । २००७ सालको जनक्रान्तिमा उनले निर्वाह गरेको नेतृत्वदायी भूमिकाले नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नयाँ युगको सुरुवात गराएको थियो ।
राणा शासनको अन्त्यपछि सम्पन्न २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले दुई-तिहाइ बहुमत प्राप्त गरेपछि बीपी नेपालको पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बनेका थिए ।
प्रधानमन्त्रीका रूपमा उनले भूमिसुधार, शिक्षा विस्तार र आर्थिक विकासलाई प्राथमिकता दिए । तर, २०१७ साल पुस १ गते तत्कालीन राजा महेन्द्रले प्रजातन्त्रमाथि प्रहार गर्दै संसद् विघटन गरेपछि बीपीसहित शीर्ष नेताहरूलाई बन्दी बनाइयो । लामो जेल जीवन र निर्वासनका कठिन परिस्थितिमा पनि उनी सिद्धान्तबाट विचलित भएनन् ।
वि.सं. २०३३ सालमा बीपीले अघि सारेको ‘राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति’ नेपाली राजनीतिमै एउटा दूरदर्शी र ऐतिहासिक कदम मानिन्छ। घाँटीको क्यान्सरका कारण वि.सं. २०३९ साउन ६ गते उनको निधन भएको थियो । उनको स्मृतिमा सुन्दरीजलस्थित तत्कालीन बन्दीगृहलाई ‘बीपी संग्रहालय’का रूपमा विकास गरिएको छ, जहाँ उनका व्यक्तिगत सामग्री र २००७ सालको क्रान्तिमा प्रयोग गरिएका ऐतिहासिक वस्तुहरू सुरक्षित छन् ।
राजनीतिबाहेक नेपाली साहित्यमा पनि बीपीको योगदान अतुलनीय छ । उनका ‘सुम्निमा’, ‘तीन घुम्ती’, ‘नरेन्द्रदाइ’, ‘मोदी आइन’, ‘हिटलर र यहुदी’ तथा ‘बाबु, आमा र छोरा’ लगायतका उपन्यासहरू मनोवैज्ञानिक र अस्तित्ववादी साहित्यका कालजयी कृति हुन् ।
